paul van GeertHier de PowerPoint van Professor dr. Paul van Geert op het symosium van 2014.

PowerPoint

Lezing: Elk ontwikkelingsproces is uniek! Ouders en begeleiders zijn voortdurend op zoek naar mogelijkheden om hun kind/cliënt/leerling te ondersteunen in zijn ontwikkelingsproces. Ze hebben te maken met concrete individuen (personen, gezinnen, schoolklassen...) die ze gedurende een concrete tijd (van baby tot volwassenheid, voor de duur van een behandeling, gedurende een schooljaar...) begeleiden. Het uitbreiden van hun kennis en handelingsrepertoire doen ouders en begeleiders mede op basis van de uitkomsten van onderzoek. Ze lezen er bijvoorbeeld over in tijdschriften of horen er over via hun opleiding. Het ingewikkelde is echter dat veel van deze adviezen in de praktijk niet zonder meer aansluiten bij het specifieke kind/cliënt/leerling die de ouder/begeleider voor ogen heeft. We horen dan ook regelmatig van ouders en begeleiders: 'Dit advies past niet bij mijn kind', 'Dit advies werkt niet bij mijn cliënt, hij reageert er niet op zoals verwacht' en/of 'Mijn leerlingen gedragen zich niet zoals ze zouden moeten doen'. Wie heeft er in dit soort gevallen gelijk? De theorie of de praktijk?

folder fotoProf. Van Geert bespreekt in zijn lezing dat het meeste onderzoek de neiging heeft te generaliseren over individuen. Dergelijk onderzoek richt zich op globale trends en op gemiddelde waarden. Er is weinig tot geen aandacht voor het concrete individu. Dit leidt tot een kloof tussen praktijk en theorie, terwijl de theorie eigenlijk ten dienste van de praktijk zou moeten staan. Tijdens zijn lezing presenteert Prof. Van Geert een aantal recente ontwikkelingen in onderzoek, waarbij nagestreefd wordt het unieke karakter van individuele ontwikkelingsprocessen in kaart te brengen in plaats van uit te gaan van algemene trends. Dergelijk onderzoek poogt tegemoet te komen aan de wens en behoefte van ouders en begeleiders (en indirect hun kinderen/leerlingen/cliënten) om concrete handvatten voor hun concrete situatie te krijgen. Het laat de schommelingen in gedrag en prestaties bij kinderen/cliënten van dag tot dag of van week tot week zien in plaats van uit te gaan van min of meer stabiele kenmerken die met behulp van gestandaardiseerde tests worden gemeten. Ook wordt er aandacht geschonken aan de positieve uitschieters in gedrag en prestatie van kinderen/leerlingen als indicatoren voor hun werkelijke ontwikkelingssprongen in plaats van uit te gaan van gemiddelde prestaties van heel veel kinderen samen. Ten slotte is er in dit type onderzoek aandacht voor het feit dat ontwikkeling een interactie is tussen het zich ontwikkelende kind en zijn sociale en materiële omgeving in plaats van uit te gaan van een visie dat ontwikkeling iets is dat zich in het kind voltrekt.

PP voorkant jpf Van Geert

 

Op zaterdag 13 april 2013 organiseerde StiBCO haar 25 jarig-jubileumsymposium.

Van medisch labelen naar omgaan met verschillen!
Niet de beperking centraal, maar de ontwikkelbehoefte

De Stichting StiBCO organiseerde op zaterdag 13 april 2013 ter ere van haar 25-jarig jubileum het symposium: Van medisch labellen naar omgaan met verschillen. Niet de beperking staat centraal, maar de ontwikkelbehoefte.  Stibco_25jaar

Wat was het thema van het symposium?
Elk mens heeft groeimogelijkheden en het recht dat er iemand is die vertrouwen heeft in zijn/haar kwaliteiten. Natuurlijk bestaan er verschillen in de mogelijkheden van mensen. We worden nou eenmaal niet allemaal piloot, professor of topsporter. Niemand maakt echter gebruik van al zijn capaciteiten. Dat betekent dat elk mens ontwikkelstappen kan zetten en kan groeien. Er is maar één maar: groeien doet iemand niet alleen, maar altijd samen met mensen in zijn omgeving. Mensen die in hem en zijn slagingskansen geloven én die al kunnen wat hij zelf nog niet kan.
Het onvoorwaardelijke geloof in de groeikansen van elk individu én in de kracht van het samen uitdagingen durven aangaan, vormt de kern van Mediërend Leren. Tijdens dit symposium wordt Mediërend Leren, zoals dit de afgelopen 25 jaar door de Stichting StiBCO is ontwikkeld, in al haar facetten aan u gepresenteerd.
StiBCO pleit al jaren voor een nieuw perspectief op opvoeden, begeleiden en onderwijzen van kinderen en (jong)volwassenen met en zonder beperking. In de huidige maatschappelijke context waarin pedagogiek, didactiek en methodisch werken centraal staan, wil StiBCO met Mediërend Leren vanuit de positieve ontwikkelingspsychologie een krachtig ontwikkelingsalternatief bieden.

Juist in deze tijd waarin vele opvoeders en begeleiders (zowel privé als professioneel) de wens uitspreken te willen gaan voor de kwaliteiten van mensen (denk aan de uitgangspunten van Passend Onderwijs, het vraaggericht leveren van zorg, de Participatiewet en alle opvoedprogramma’s op televisie), lijken we tegelijkertijd niet los te kunnen komen van het plakken van etiketten, het denken in hokjes en het aanbodgericht werken. Het concept Mediërend Leren daagt u uit om vanuit een ander perspectief te kijken naar de mens, zijn ontwikkeling(smogelijkheden) en zijn begeleidingsbehoefte. Mediërend Leren vraagt begeleiders om elk mens in zijn totaliteit te beschouwen in plaats van de aandacht enkel te vestigen op de stoornis, de beperking of het etiket. Daarmee biedt dit concept de basis voor een volledig nieuwe manier van kijken, een paradigmashift van het medisch model denken naar het denken vanuit krachten en kwaliteiten. Of te wel het maken van de omslag van medisch labellen naar omgaan met verschillen.   

 Voor wie was het symposium bedoeld?
Ook dit jaar kiezen we er voor om alle ontwikkelingsleeftijden in het aanbod van de workshops terug te laten komen. We richten ons op iedereen die zich professioneel of als ouder met de opvoeding en ontwikkeling van mensen bezighoudt. Het is een praktische studiedag waar u tips en handvatten aangeboden krijgt voor uw dagelijkse handelen.
Het symposium is bedoeld voor: ouders, verzorgers, leerkrachten en begeleiders in primair, secundair of speciaal onderwijs, interne/ambulant begeleiders en remedial teachers, kinderdagverblijfmedewerkers en gastouders, jobcoaches, medewerkers in de sociale werkvoorziening, logopedisten, psychologen, orthopedagogen en natuurlijk alle andere belangstellenden.    

Lezing: Niet de beperking centraal, maar de ontwikkelbehoefte
Ter ere van het 25-jarig jubileum van StiBCO wordt de hoofdlezing verzorgd door Emiel van Doorn en Floor van Loo. Emiel is de drijvende kracht achter (de totstandkoming van) Mediërend Leren. Emiel heeft een onvoorwaardelijk geloof in de krachten, kwaliteiten en ontwikkelingsmogelijkheden van elk mens. Eén van zijn favoriete uitspraken is: Als een begeleider niet voor de kwaliteiten van zijn cliënt/kind gaat, dan moet hij van zijn beperkingen afblijven!. De rode draad in Floor haar werkzaamheden is het tot stand brengen van relaties, daarbij gebruikmakend van de kwaliteiten van een ieder. Op die manier blijft ieders zelfstandigheid behouden én kunnen mensen van en met elkaar ontwikkelen. Haar motto is dan ook: Ga voor de relatie. Relatie = Ontwikkeling!. Tijdens de lezing laten Emiel en Floor u reflecteren op vragen als: Lukt het ons de verschillen tussen onze kinderen/medewerkers etc. niet te zien als gebreken, maar als fantastische ontwikkelmogelijkheden? Zijn we als opvoeders/begeleiders in staat om te gaan met deze verschillen? Willen we de gebreken echt als kwaliteiten zien en het kind/cliënt in zijn geheel zien met alle tekortkomingen én met alle kwaliteiten? Hebben wij het lef de ander probleemeigenaar te maken waardoor er de kracht ontstaat om echt het (leer/ontwikkelings)probleem aan te pakken? Vanuit Mediërend Leren is het antwoord op deze vragen helder. Natuurlijk bestaan er verschillen in de capaciteiten van mensen en natuurlijk dragen sommige mensen meer beperkingen met zich mee dan andere, maar niemand maakt gebruik van al zijn mogelijkheden: Er zitten altijd gaatjes in het plafond! De uitdaging voor de omgeving hierbij is om iemand zo te begeleiden dat hij het lef, de energie en de ruimte bij zichzelf voelt om samen met u als begeleider de uitdaging van ontwikkeling aan te gaan. Ieder mens heeft altijd de ruimte om zich vanuit zijn eigen kwaliteiten blijvend te ontwikkelen.

Basisboek Mediërend LerenBoek_ML_2013
Tijdens de lezing wordt het basisboek Mediërend Leren Van medisch labellen naar omgaan met verschillen van Floor van Loo en Emiel van Doorn gepresenteerd. In dit boek wordt een pleidooi gehouden voor Mediërend Leren en de betekenis hiervan voor de ontwikkeling van elk mens en zijn begeleider die hem / haar hierbij ondersteunt. Tegelijkertijd is het een basisboek waarin de (theoretische) grondslagen en werkwijzen van Mediërend Leren beschreven worden.

Wat doet StiBCO?
StiBCO houdt zich al meer dan 25 jaar bezig met Mediërend Leren. Dit gedachtegoed is door StiBCO ontwikkeld op basis van verscheidene vooruitstrevende invalshoeken binnen de ontwikkelingspsychologie. Aan de basis van Mediërend Leren staan:

  • Prof. R. Feuerstein met zijn structurele cognitieve veranderbaarheid van het brein en mediatie
  • Prof. Pnina Klein met haar liefdevolle interactie met kinderen en jongeren
  • Prof. David Tzuriel met zijn testen gericht op het ontdekken en activeren van de leermogelijkheden.
  • Prof. Carl Haywood met zijn visie en theoriën mbt de sociale, emotionele en affectieve ontwikkeling
  • Dr. Carol Lidz met haar visie op intelligentie en de ontwikkeling van de cognitieve functies
  • Lev Vygotsky met de zone van de naaste ontwikkeling

StiBCO past Mediërend Leren o.a. toe binnen het onderwijs, de zorg, arbeidsbegeleiding en opvoedingssituaties. Hierbij is het uitgangspunt dat de kwaliteit van de interactie van de begeleider bepalend is voor de ontwikkeling van het kind/de cliënt met wie je werkt. Mediërend Leren richt zich dus op de ouders/begeleiders en wil door ontwikkeling van hun interactievaardigheden, de ontwikkeling van het kind/de cliënt bevorderen.
Naast scholing, training, coaching, supervisie en video-interactiebegeleiding van ouders en begeleiders, richt StiBCO zich ook op het vaststellen van het leerpotentieel van mensen aan de hand van het dynamisch testen van mensen met ontwikkelingsachterstanden.

Verslag Symposium Stibco : Groeien doe je Samen.

Geschreven door Bram Dobbelaar, zelf vader van een zoon die extra ondersteuning nodig heeft op de lagere school.

Opening en plenaire lezing

Het symposium wordt geopend door Henk van Dijk, voorzitter Stibco en hij maakt ons opmerkzaam op het feit dat Stibco volgend jaar al weer 25 jaar bestaat. Dit is eigenlijk ongelofelijk als je bedenkt dat er nog zoveel weerstand is tegen het meedoen van kinderen met een handicap in het gewone reguliere onderwijs.

voorkant_boek_nieuw_AJNa de opening volgt de lezing door Albert Janssens over het nieuwe boek : “Groeien doe je samen” dat hij heeft geschreven met Emiel van Doorn, directeur Stibco. In dit basisboek tonen Albert Janssens en Emiel van Doorn vanuit alledaagse situaties hoe je op een natuurlijke en speelse manier de ontwikkeling van je kind het best kunt stimuleren. “Groeien doe je samen” vertrekt vanuit het onvoorwaardelijk geloof dat iedereen onbeperkte mogelijkheden heeft om zich te ontwikkelen. Cruciaal hierbij is het concept ‘wederkerigheid': zowel kinderen als ouders groeien namelijk door interactie.

Dankzij de vele tips, oefeningen en voorbeelden kunnen ouders, leerkrachten en begeleiders de theorie ook zelf gemakkelijk in de praktijk brengen.

Deze dag staat in het teken van de methode voor mediërend leren genaamd MISC. De vele Vlaamse anekdotes en voorbeelden maken de lezing zeer plezant voor de toehoorders. De Misc (More Intelligent and Sensitive Child ) methode is gebaseerd op het werk van prof Pnina S. klein uit Israël en van vele andere grootheden uit de wereld van de ontwikkelingspsychologie. Albert verhaalt over de historie en de eerste contacten met Pnina die in het begin nogal moeizaam verliepen. Zij vroeg aan hem of hij een fax kon aanschaffen zodat de communicatie makkelijker zou verlopen. Uiteindelijk verzond hij zijn eerste bericht “Pnina I’ve got a fax”. Pnina stuurde er een terug waarin stond : “When do you have email?”

Albert heeft een prachtig voorbeeld over hoe kinderen leren zich veilig te voelen. Zijn kleinkind laat zich wel eens achterover vallen en wordt dan altijd gered door iemand in de omgeving. Dit ging goed totdat op een feestje zowel opa, oma en moeder tegen elkaar botsten om het kind op te vangen. Kind gered, maar omstanders kwamen er minder goed vanaf.

Het boek gaat o.a. in op de laatste inzichten op het gebied van de ontwikkeling van het jonge kind en het aanmaken van de verbindingen in de hersenen. Belangrijk daarbij is dat kennis niet bang moet maken maar dat het juist moet helpen bij het zoeken naar een oplossing.

De lezing gaf een goede inleiding op workshops die dieper op MISC ingingen. Hieronder beschrijf ik de workshops die ik bezocht heb.

Workshop : Het kind van 6 t/m 12 jaar en MISC gegeven door Nellie van Haperen.

Inleiding over ontwikkelingspsychologie. Nellie bespreekt het werk van :

Piaget, kind leert vanzelf. Jean Piaget schreef ongeveer zestig boeken en honderden artikelen, meeste over de ontwikkeling van kinderen.

Galperin, trapsgewijs leren. Galperin werkte de theoretische uitgangspunten van Vygotsky over de ontwikkeling van intelligentie verder uit. 

Vygotsky Zone van naastgelegen ontwikkeling. Vygotsky gaat er van uit dat de leerling leert in aansluiting op wat hij al weet, maar het moet wel nieuw of uitdagend zijn om daadwerkelijk van leren te kunnen spreken.  

Greenspan, met zijn prachtige methode floortime. Greenspan beschrijft in zijn boek hoe zelfs het meest autistische kind betekenisvolle communicatie cirkels kan maken met zijn spelbegeleider. Deze methode begint ook letterlijk met het doen van spelletjes met kinderen op de grond.

Inleiding over MISC:

Bij de methode MISC is er altijd sprake van samenwerking en een match tussen begeleider en kind. Het concept richt zich op de interactiestijl van opvoeders/begeleiders van kinderen tot 21 jaar. Prof Klein baseert zich op de resultaten van de diverse hersenonderzoeken van de laatste decennia. Hieruit blijkt dat kwaliteitsvolle interactie tussen kind en zijn omgeving (met zijn opvoeder ) van essentieel belang is voor de ontwikkeling van het kind. Het MISC concept is te zien als een piramide met 3 lagen.

  1. De basis wordt gevormd door het begrip wederkerigheid en bestaat uit liefdevolle aandacht. (Deze uitspraak gaf bij een cursist de verzuchting dus ik mag een kind toch aanraken, volgens anderen mochten kinderen ook wel een knuffel krijgen…)
  2. De laag daarboven bestaat uit de basisboodschappen die we in onze communicatie met de kinderen meegeven.
  3. In de bovenste laag vinden we de basis elementen voor mediatie en lerende interactie.

Belangrijke mediatie criteria zijn:

Focusing. Aandacht richten van het kind op het onderwerp en volg daarbij het kind. Er zijn vele plaatje en filmpjes waarmee dit geoefend kan worden. In de cursus kregen we een leuk filmpje met de opdracht: tel het aantal keren dat de bal overgegooid wordt. Dit hadden de meeste cursisten ook goed, alleen jammer dat niemand die persoon in berenpak gezien heeft die in het filmpje toch zeer duidelijk door de groep heenliep. Door de aandacht specifiek te richten op de bal, zagen we de ‘beer’ niet.  

Affecting. Betekenis geven, toon je emotionele betrokkenheid bij de bezigheden van het kind.  

Communication. Bij de communicatie is de timing en interactie zeer belangrijk. Door het gebruik van het juiste tempo kunnen drukke kinderen veel rustiger worden. Door de juiste interactie zoals beurt nemen en geven en zogenaamde ping pong communicatie kan het kind leren zijn communicatie uit te breiden.

Nellie had een paar leuke filmpjes van de kinderen die door haar en collega worden begeleid en we konden met de MISC kijkwijzer de onderdelen scoren die bijdragen aan de kwaliteit van de interactie.  

Lunchpauze in het Evertshuis te Bodegraven

Het Evertshuis heeft een gezellige uitstraling en ook een prachtige theater zaal.

Workshop 15 Mediërend leren passend onderwijs en inclusief onderwijs door Teun Dekker directeur basisschool De Kroevendonk te Roosendaal

Gezien de ervaring die ik heb opgedaan met het onderwijs was ik van te voren een beetje sceptisch en had een aantal kritische vragen in gedachten. Voordat de PowerPoint presentatie echter begon bracht de directeur een indrukwekkend praktijkvoorbeeld naar voren en verdween mijn terughoudendheid. Hij vertelde dat de dag ervoor een van zijn leerlingen volledig door het lint ging. Het bijzondere in zijn analyse is dat hij de schuld volledig bij de school legt en niet bij de leerling in kwestie! Die dag zat de leerling in de klas bij een invalkracht die niet volledig op de hoogte was van allerlei afspraken. Hiermee had hij het pleit al gewonnen en was de rest van de presentatie alleen maar een toelichting. Teun gaf ook aan dat er altijd veel te leren is op het gebied van inclusie en dat dit niet vanzelf gaat. Hij stelt wel dat kennis is aan te leren over bijvoorbeeld gedrag of ontwikkeling. Hij neemt alleen onderwijzers aan met een positief zelfbeeld en stuurt ze daarna op cursus bij Stibco. Het gaat dus om de intentie en daarna is er veel mogelijk. Hij vertelde bijvoorbeeld dat de school gestopt is met een ambulant begeleider van een kind met gehoor implantaten. Volgens deze begeleider had het kind in kwestie geen enkele ontwikkelingsmogelijkheid en de school moest dan ook maar niets gaan proberen. Deze actie om samenwerking stop te zetten gaf wel aanleiding tot discussie bij de deelnemers van de workshop. Het stoppen van de relatie werd niet op prijs gesteld door een ambulant begeleider die als cursist aanwezig was. Een moeder vertelde dat zij al meerdere ambulant begeleiders had ‘versleten’ en dat een AB' er wél iets moet toevoegen in de begeleiding.  

Teun sloot zijn workshop af met een prachtige foto van een meisje met Down syndroom die tot zeer grote hoogte was gestegen op zijn school. Echter had hij al wel te horen gekregen dat zij op het VMBO volledig aan haar lot werd overgelaten. Zo wilde de gymleraar haar veters niet strikken en kon daardoor niet met Gym meedoen.Het laat zien dat we er nog lang niet zijn in onderwijsland. Maar deze dag laat zien dat je kind met de juiste positieve insteek ver kan komen.

Bram Dobbelaar. 

Hier staat een link naar de powerpointpresentatie van Dr. D van der Aalsvoort.

PowerPoint

Lezing Diny sym17042010

Ga naar boven
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com